Một thời tem phiếu: Khi bia hơi là “đặc sản”
Có lẽ không ai yêu Hà Nội mà lại không biết đến bia hơi – thứ đồ uống bình dị mà chứa đựng cả một phần ký ức tập thể của người dân thủ đô. Nhưng ít ai biết rằng, có một thời, để được uống một cốc bia hơi cũng phải có tem phiếu, được chia đều từng bữa như một “đặc sản” hiếm hoi giữa những năm tháng khó khăn.
1. Hà Nội những năm tem phiếu – Bia hơi là món xa xỉ
Thập niên 70–80, khi nền kinh tế Việt Nam còn bao cấp, mọi thứ đều phải mua bằng tem phiếu: từ gạo, thịt, vải vóc cho đến… bia. Thời ấy, một lít bia hơi Bia Hà Nội không chỉ là thức uống giải khát, mà là niềm vui hiếm hoi của biết bao người dân thủ đô sau một ngày lao động mệt mỏi. Người dân thường gọi vui là “đi uống tiêu chuẩn”, vì bia được phân phối theo định mức, chia đều cho các khu tập thể, cơ quan. Ai có phiếu mới được mua, mà mỗi phiếu chỉ được vài cốc nhỏ, uống xong là hết.
Đến nay, những người từng sống trong giai đoạn đó vẫn nhớ rõ hình ảnh chiều nào tan ca, mọi người xếp hàng dài trước quán bia hơi. Cốc thủy tinh xếp chồng, bia rót lên đầy bọt trắng xóa. Ai cũng nâng ly, cụng nhẹ, cười tươi, dù chỉ uống được vài ngụm.”
2. Cốc bia – món “xa xỉ” nhưng mang vị bình dân nhất Hà Nội
Điều đặc biệt ở thời bao cấp là: cái “xa xỉ” và cái “bình dân” lại hòa làm một. Một cốc bia hơi khi ấy không có gì cầu kỳ, chỉ là bia tươi, rót bằng tay, để trong thùng nhôm, uống kèm vài miếng lạc rang, nem chua, hoặc đĩa đậu rán.
Nhưng chính sự mộc mạc ấy lại tạo nên bản sắc riêng của bia hơi Hà Nội, thứ hương vị không chỉ là men say, mà là hơi thở của phố, của người và của thời gian.
Bia hơi trở thành “ngôn ngữ chung” của tầng lớp lao động. Không phân biệt giàu nghèo, chức vụ, ai cũng có thể ngồi cùng bàn, cùng cốc. Một cốc bia mát lạnh, vài câu chuyện giản dị, và thế là đủ cho một buổi chiều vui.
3. Những quán bia hơi đầu tiên – nơi lưu giữ ký ức tập thể
Theo tư liệu của Bia Hà Nội, những quán bia đầu tiên được mở sau năm 1960 – thời kỳ nhà máy bắt đầu sản xuất dòng bia hơi vàng nhạt, nhẹ độ cồn nhưng đậm hương malt. Các quán nổi tiếng thời đó phải kể đến: Bia hơi Ngọc Hà, Bia hơi Lương Ngọc Quyến, Bia Tràng Tiền, và bia hơi Nhà Hát Lớn – nơi từng là “tụ điểm” của những người yêu bia Hà Nội xưa.
Bàn ghế khi ấy chỉ là vài chiếc ghế gỗ thấp, hoặc thậm chí ngồi ngay vỉa hè, ly bia đựng trong cốc thủy tinh Liên Xô – dày, nặng, cầm mát lạnh tay. Người ta không đến để say, mà để nói chuyện, chia sẻ, và tận hưởng cảm giác được sống cùng nhau giữa thời khó.
4. Bia hơi – từ tem phiếu đến biểu tượng văn hóa Hà Nội
Đến đầu thập niên 90, khi cơ chế bao cấp chấm dứt, tem phiếu biến mất, bia hơi trở thành món bình dân thật sự. Không còn cần “phiếu”, nhưng thói quen “đi bia” vẫn ở lại, như một nếp văn hóa giao tiếp của người Hà Nội. Từ những bàn nhựa nhỏ bên vỉa hè đến các quán bia lớn, bia hơi vẫn là “linh hồn” của buổi chiều thành phố. Người Hà Nội có thể không cần tiệc sang, nhưng thiếu một cốc bia hơi cuối ngày là thấy thiếu vị. Bia hơi Hà Nội” – cụm từ ấy không chỉ là tên một sản phẩm, mà là biểu tượng cho tinh thần cộng đồng, sự gắn bó, và nét duyên ngầm của con người đất kinh kỳ.
5. “Bia Ơi” – Tiếp nối tinh thần bia hơi Hà Nội
Ngày nay, giữa vô vàn loại đồ uống, bia hơi vẫn sống, vẫn được yêu, và vẫn giữ cho mình vị riêng Hà Nội. Chuỗi Bia Ơi ra đời với mong muốn giữ lại tinh thần đó – tinh thần của những quán bia xưa, của niềm vui giản dị, của cái cụng ly thân tình không cần nghi thức.
Tại Bia Ơi, bạn vẫn thấy đâu đó hình ảnh quen thuộc của bàn gỗ, ghế thấp, bia mát lạnh và đồ nhắm “chuẩn gu Hà Nội”, nhưng trong không gian sạch sẽ, hiện đại và đầy sức sống. Mỗi cơ sở của Bia Ơi, từ Đặng Dung, Nguyễn Văn Huyên, Hồng Tiến, Lò Đúc đến Vũ Trọng Phụng đều được thiết kế để mang lại cảm giác vừa hoài cổ, vừa mới mẻ, nơi mọi thế hệ có thể ngồi cùng nhau, kể chuyện đời, chuyện phố và chuyện bia.
6. Một ly bia – ngụm ký ức, vị Hà Nội còn mãi
Câu chuyện “bia tem phiếu” có thể đã lùi xa, nhưng ký ức về thời đó vẫn ở lại trong từng cốc bia hôm nay. Bởi với người Hà Nội, uống bia không phải để say, mà để nhớ – nhớ người, nhớ phố, nhớ cái tình nồng hậu mà giản dị.
Khi bạn nâng ly tại Bia Ơi, có thể bạn không cần tem phiếu như xưa, nhưng trong men bia vẫn còn vị của ký ức, vị của sự sẻ chia, vị của Hà Nội, không lẫn vào đâu được.
Thông tin liên hệ
-
Địa chỉ:
